به گزارش اعتماد، در آمار اعلام شده، تورم (شتاب افزایش قیمتها) گوشت قرمز و حتی گوشت سفید در مقیاس ماهانه یک رکورد را جابهجا کرده و با رسیدن به عدد ۷.۸درصد به بالاترین سطح از اردیبهشت ماه امسال رسیده است. نرخ تورم سالانه این سبد کالایی نیز به حدود ۹۵درصد رسیده است. به عبارت دیگر، در مرداد ماه امسال، خانوارهای کشور به طور میانگین، ۹۴.۷درصد بیشتر از مرداد ماه ۱۴۰۱ برای خرید گوشت قرمز و گوشت ماکیان هزینه کردهاند.
۰.۶۸درصد از تورم ۲.۴درصدی مرداد را «گوشت» ایجاد کرده است. این درحالی است که تنها ۰.۴۷واحد درصد از تورم ۲درصدی تیر متاثر از این کالا بوده است. بنابراین به نظر میرسد افزایش قیمت گوشت در مرداد به قدری بوده که سهم این کالا در تورم ماهانه مرداد را افزایش داده است.
همچنین تورم لبنیات و تخممرغ در مرداد ماه حدود ۳.۳درصد افزایش یافت که باز هم بالاتر از تورم ماهانه کل (۲.۴درصد) و حتی تورم ماهانه مواد غذایی (۳.۳درصد) است. این شاخص نشاندهنده آن است که در مرداد ماه امسال، خانوارهای کشور به طور میانگین، ۳.۳درصد بیشتر از تیر ماه ۱۴۰۲ برای خرید لبنیات و تخممرغ هزینه کردهاند.
اتفاق مشابهی درخصوص «نان و غلات» دیده شده است؛ بهطوری که سهم نان و غلات از تورم ۲درصدی تیر تنها ۰.۰۴واحد درصد بوده اما در مرداد امسال این سهم به ۰.۰۷درصد رسیده است. به نظر میرسد افزایش قیمت نان در برخی استانها مسبب این رخداد باشد.
روند قیمت مواد خورکی از سال ۹۶ در یک منحنی صعودی قرار گرفته و قیمت آنها تا حدود زیادی همپای نرخ ارز و حتی فراتر از آن افزایش یافته و تلاش دولتهای مختلف برای مهار تورم این اقلام، موفقیت چندانی نداشته است. هر چند در سال گذشته، شوک شدیدی تحت کلیدواژه «جراحی اقتصادی» نیز به قیمت اقلام غذایی وارد و موجب شد تا تورم ماهانه در تیر ماه ۱۴۰۱ حتی تا بیش از ۱۰درصد رشد کند.
البته با گذشت یک سال، اثر شوک درمانی ایجاد شده تا حدودی از بازار مواد خوراکی تخلیه شده، اما با آمار تازه از نرخ تورم مشخص میشود که گوشت قرمز و سفید، در ماه میانی تابستان ۱۴۰۲ با شوکهای قیمتی شدیدی روبهرو بودهاند که تقریبا نزدیک به عدد تورم ماهانه مرداد ۱۴۰۱، تورم این سبد کالایی در یک ماه رشد کرده است.
۱۰ سال پیش متوسط قیمت دام زنده به حدود۱۰ هزار و ۴۰ تومان به ازای هر کیلو میرسید. در سال ۱۴۰۲ این عدد به ۱۴۷ هزار تومان رسید؛ اما در عرض چهار ماه بیش از ۱.۲برابر و در عرض ۱۰ سال بیش از ۱۴ برابر شده است. افزایش قیمت دام اثر خود را روی قیمت گوشت قرار میدهد.
قیمت دام زنده در ایران به ۳.۸ دلار میرسد. قیمت گوشت هم به طور متوسط به هفت دلار میرسد. درنتیجه، قیمت گوشت و دام در ایران به دلایلی چون خشکسالی و مساله تامین غذا در ذات خود تورمی است اما با توجه به اینکه قیمت خوراک دام با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی قیمتگذاری میشود، انتظار اینکه قیمت دام و متعاقب آن قیمت گوشت تا این میزان بالا برود، وجود ندارد.
نیاز به واردات ۱۰ میلیارد دلار نهاده دامی و قیمتگذاری آن با نرخ دلار آزاد به جای عرضه با نرخ تسعیر ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، کسری دام در سطح شهرستانها، هزینههای ذبح و کشتار، هزینههای اجاره غرفه عرضه گوشت از شهرداریها و مغازههای سطح شهر، خشکسالی و کمبود علوفه برای مرتعچرانی از جمله مهمترین دلایل افزایش قیمت دام است. اما کسری عرضه را میتوان مهمترین دلیل دانست. براساس اعلام شورای تامینکنندگان دام، در هر فصل کسری ۵۰۰۰ تن گوشت گوسفندی و ۲۰ هزار تن گوشت گوساله وجود دارد.
بخش بزرگی از تورم ماهانه در مرداد ماه را باید در تورم بخش مسکن و اجارهبها جستوجو کرد. با اینکه سبد کالایی مسکن، اجارهبها، آب و برق و گاز و خدمات واحد مسکونی طی یک ماه تورم ۳.۳درصدی نسبت به تیر ماه سال جاری داشته است؛ اما ۱.۰۳واحد درصد از تورم ۲.۴درصدی مرداد ماه متاثر از مسکن بوده است. این درحالی است که در تیر تورم ماهانه معادل با ۲درصد بوده و سهم مسکن از آن تنها ۰.۶۸واحد درصد برآورد شده است. بنابراین سهم مسکن از تورم ماهانه افزایش یافته است. به نظر میرسد بخش بزرگی از این اتفاق به واسطه افزایش اجارهبها در اواسط تابستان باشد.
فصل تابستان، فصل جابهجایی مستاجران است و در میانه رکود خرید و فروش مسکن، شوک قیمت اجارهها در مردادماه موجب شده تا سبد کالایی مسکن به متهم اصلی افزایش تورم ماهانه تبدیل شود. در عین حال، از میان اقلام غیرخوراکی و خدمات، «پوشاک و کفش» با ثبت سهم ۰.۱۲ واحد درصدی، دومین سهم بالا را در ایجاد تورم ماهانه مرداد رقم زده است. کمترین سهم از این شاخص را «ارتباطات» و «آموزش» محقق کردهاند. به بیان دیگر، تنها ۰.۰۱ از تورم ۲.۴درصدی مرداد متاثر از هر یک از این اقلام بوده است.
تورم میانگین کل کشور در مرداد ماه، ۴۶.۷درصد اعلام شده است. این عدد، ۰.۸درصد کمتر از تیر ماه است. اما باید توجه داشت که نرخ تورم در ۲۱ استان کشور، بالاتر از این میزان بوده است. در این میان، ۱۳ استان تورم سالانهای بالاتر از ۵۰درصد داشتهاند و مابقی تورمی بالاتر از ۴۶درصد.
بالاترین میزان تورم سالانه کشور متعلق به استان یزد است که ۵۷.۲درصد در یک سال منتهی به مرداد ۱۴۰۲ نسبت به یک سال منتهی به مرداد ۱۴۰۱ تورم داشته است. بعد از یزد، استانهای چهارمحال و بختیاری، لرستان و کردستان در ردههای بعدی بالاترین تورمهای استانی قرار گرفتهاند.
کمترین تورم سالانه نیز در استان تهران رخ داده است. پس از این استان، بوشهر، فارس و گیلان، کمترین تورم سالانه را داشتهاند.